Περιβαλλοντικά Προγράμματα

«Η Καβάλα στη...χρονομηχανή»: ζωντανές μνήμες ανθρώπων που ζουν στην πόλη»

Συλλογή και ερμηνεία εθνογραφικών μαρτυριών, κυρίως προφορικών και εικονιστικών- εξοικείωση με τα υλικά μέσα μιας συνέντευξης: βιντεοκάμερα, καταγραφέας, φωτογραφική μηχανή. Επισκέψεις σε τόπους μνήμης Γνωριμία και συζήτηση με ηλικιωμένους Καβαλιώτες, που απέδωσαν τα γεγονότα και το κλίμα της εποχής τους μέσα από την εξιστόρηση της ζωής τους.

«Ταξιδεύοντας στην Καβάλα του χτες»

Οι μαθητές μέσα από φωτογραφίες , βίντεο και προσωπικές αφηγήσεις που αναφέρονται στις όψεις της Καβάλας του χτες καλούνται να διαπιστώσουν τις αλλαγές που επήλθαν στην τοπική οικονομία , στην κοινωνική ζωή αλλά και στις λαϊκές παραδοσιακές γειτονιές στην  πόλη τους και να αναλάβουν να διερευνήσουν  τους παράγοντες που οδήγησαν την Καβάλα στη σημερινή οικονομική και οικιστική ανάπτυξη.

«Προφορικές Μαρτυρίες για τη ζωή στην Καβάλα κατά τις δεκαετίες 1940, 1950, 1960»

Μέσα από τη συνάντηση και επικοινωνία με τις προηγούμενες γενιές που έζησαν στην πόλη της Καβάλας , οι μαθητές γνώρισαν τις συνθήκες ζωής μετά τον πόλεμο στην Καβάλα, τις προσπάθειες  ανάπτυξης  σε όλους τους τομείς και την καθημερινότητα των κατοίκων της εποχής εκείνης , με στόχο την οργάνωση της σύγχρονης ζωής με μνήμες από το παρελθόν της πόλης .

«Αειφόρο Σχολείο»

 

Πολιτιστικά Προγράμματα

«Η κιθάρα μέσα από ένα οργανικό σύνολο»

Στόχοι που επιτεύχθηκαν:

1)Συναυλία στην βράβευση των μαθητών της Μαθηματικής Εταιρείας Καβάλας

2)Συναυλία στην Λευκή Νύχτα Καβάλας

3)Συναυλία στα εγκαίνια της Μουσικής Βιβλιοθήκης Καβάλας

4)Συναυλία στην τελετή λήξης των μαθητικών θεάτρων Καβάλας

Εκπαιδευτικές επισκέψεις στο πλαίσιο του προγράμματος:  Στο φεστιβάλ κιθάρας Κομοτηνής 12-17 Απριλίου 2018

Συμμετοχές και διακρίσεις σε διαγωνισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος: Το σύνολο κιθάρας απέσπασε την 2η θέση στο Διεθνές Φεστιβάλ Κιθάρας Κομοτηνής

 

 

Προγράμματα Αγωγής Σταδιοδρομίας

«Θάλασσα και αειφόρος ανάπτυξη: πηγή ζωής, ιστορίας και πολιτισμού»

Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με επαγγέλματα σε σχέση με το περιβάλλον και τις σπουδές που απαιτούνται. Παράλληλα, ανέπτυξαν  προσωπική συνείδηση σε σχέση με τη διαχείριση περιβάλλοντος ενώ έδρασαν πολλαπλασιαστικά μέσα στο περιβάλλον τους, σχολικό και οικογενειακό.

Η προσέγγιση του θέματος έγινε διεπιστημονικά, συνδυάζοντας το γνωστικό μέρος με την καλλιτεχνική-αισθητική του διάσταση. Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή και συνεργάστηκαν με  επαγγελματίες της περιοχής και με το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων της σχολικής μας μονάδας.

 

«Συμπεριφορά στο χώρο εργασίας: όσα δείχνω δίχως να τα λέω»

Σκοπό του προγράμματος αποτέλεσε, οι μαθητές να γνωρίσουν όσο γίνεται περισσότερα μουσικά επαγγέλματα και τις σπουδές που απαιτούνται, να αναπτύξουν  προσωπική συνείδηση σε σχέση με τη διαχείριση του χρόνου τους και να δράσουν  πολλαπλασιαστικά μέσα στο περιβάλλον τους, σχολικό και οικογενειακό.

Η προσέγγιση του θέματος έγινε διεπιστημονικά, συνδυάζοντας το γνωστικό μέρος με την καλλιτεχνική-αισθητική του διάσταση.

 

Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ERASMUS+ «Mémoire(s)»

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η παιδαγωγική ομάδα Erasmus+ συζήτησε τον σχεδιασμό και την οργάνωση δράσεων για το άμεσα χρονικό διάστημα, όπως και σε μια μεσοπρόθεσμη/μακροπρόθεσμη προοπτική.

Δρομολογήθηκαν οι παρακάτω ενέργειες:

  1. Ορισμός δύο μαθητριών της ομάδας Erasmus+, ως ευρω-αντιπρoσώπων, για το τρέχον έτος υλοποίησης του Σχεδίου.
  2. Προετοιμασία της προγραμματισμένης Διεθνικής Συνάντησης Επιμόρφωσης στο Valongo της Πορτογαλίας κατά το διάστημα 9-13 Οκτωβρίου 2016.
  3. Οργάνωση-συντονισμός της δράσης των μελών της παιδαγωγικής ομάδας και της μαθητών/τριών Erasmus+ αναφορικά με την υλοποίηση της κύριας δραστηριότητας κατά το τρέχον σχολικό έτος, σύμφωνα και με το χρονοδιάγραμμα του σχεδίου: «Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας».
  4. Προετοιμασία της προγραμματισμένης Διεθνικής Συνάντησης Επιμόρφωσης στο Μόναχο κατά το διάστημα 23-27 Απριλίου 2017.

Πρόσθετες δραστηριότητες:

  • Στο πλαίσιο διάχυσης και βιωσιμότητας του προγράμματος Mémoire(s) στις 20-21 Οκτωβρίου 2017 πραγματοποιήθηκε στο Μουσικό Σχολείο το σεμινάριο : Εισαγωγή στην Προφορική Ιστορία». Με το πέρας του σεμιναρίου δημιουργήθηκε η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας της Καβάλας με σκοπό τη συλλογή προφορικών μαρτυριών που εντάσσονται σε διάφορες θεματικές, όπως : α) Δεκαετία του 40-Βουλγαρική κατοχή, β) Καπνεργασία, γ) Παλιές γειτονιές της Καβάλας, δ) Δικτατορία.
  • Συμμετοχή στο διαγωνισμό με θέμα Un patrimoine en partage… (η κοινή μας κληρονομιά), που διοργάνωσε η Διεθνής Ομοσπονδία Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας. Παρουσιάστηκε το βίντεο-κλιπ Etre grec, που δημιούργησαν οι μαθητές της ομάδας Erasmus+ Mémoire(s). Το έργο αυτό έλαβε ειδικό βραβείο από την επιτροπή τηn Ένωση Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης ( APLF UD).
  • Ο συντονιστής του προγράμματος Απόστολος Ματσάγκος παρουσίασε σε Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο ( Κομοτηνή 18-20 Μαΐου) την εισήγηση «Προσέγγιση μιας προφορικής αφήγησης από μια ηλικιωμένη γυναίκα», βασισμένη στο πρόγραμμα Mémoire(s).

 

 

Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ERASMUS+ «My Art and Me»

Πρόκειται για μια στρατηγική σύμπραξη μεταξύ σχολικών ιδρυμάτων από πέντε ευρωπαϊκές χώρες ,την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Τουρκία, και την Ρουμανία.

Το σχέδιο αυτό έχει ως σκοπό να ανακαλύψουν οι μαθητές/τριες ηλικίας 12-18 ετών τις παραδοσιακές χειροτεχνίες του τόπου τους, να γνωρίσουν την ιστορία τους, ώστε να εξασφαλιστεί η επιβίωση αυτών, καλλιεργώντας παράλληλα το κριτικό τους πνεύμα, προκειμένου να ενεργοποιηθούν ως ευρωπαίοι πολίτες και να μοιραστούν ένα κοινό μέλλον. Σε αυτή την προοπτική, οι παιδαγωγικές δραστηριότητες που προτείνονται επικεντρώνονται στην ξυλογλυπτική, αγγειοπλαστική, στην αγιογραφία καθώς επίσης και στις κατασκευές παραδοσιακών μουσικών οργάνων, κεντημάτων φτιαγμένων σε αργαλειό, συνταγογράφηση και εκτέλεση παραδοσιακών συνταγών μαγειρικής, κ.λ.π.

Η τελική παραγωγή συνίσταται στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας κοινού και ελεύθερου εκπαιδευτικού υλικού, μια μοναδική πρόσβαση στα διαφορετικά εργαλεία μάθησης που παράγονται κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

Στην πρώτη συνάντηση των εκπαιδευτικών των χωρών που εμπλέκονται στο πρόγραμμα που πραγματοποιήθηκε στο Paredes de Coura της Πορτογαλίας από (12/11/ έως 17/11/2017) συγκεκριμενοποιήθηκαν οι στόχοι και οι τρόποι υλοποίησής του. Σύμφωνα με το σχεδιασμό, οι μαθητές κατά τη διάρκεια του προγράμματος θα πάρουν μέρος σε δραστηριότητες που θα τους βοηθήσουν να κατανοήσουν ότι η παράδοση είναι τρόπος συμπεριφοράς, είναι η εθνική ταυτότητά τους και ο τρόπος για να κατανοήσουν καλύτερα το παρόν. Με την ενεργό συμμετοχή των μαθητών σ’ αυτή τη διαδικασία, εξυπηρετείται ο πρωταρχικός στόχος του προγράμματος, που είναι να γίνει ο μαθητής ερευνητής της ιστορίας του, της οικογένειάς του και της κοινότητας στην οποία ανήκει. Επίσης, με τη ζωντανή αυτή ενασχόληση με τις κατασκευές προηγούμενων εποχών, γεφυρώνεται το χάσμα μεταξύ των γενεών και διασώζονται συγχρόνως χειροτεχνίες που αποτελούν αξιόλογα δείγματα της ιστορίας, γιατί καταγράφουν πτυχές της οικονομικής, της κοινωνικής αλλά και πολιτικής ζωής σε χρόνο προγενέστερο.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2017-18, στα πλαίσια του προγράμματος αυτού, μαθητές και εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε εργαστήριο κεραμικής στην Καβάλα, παραδοσιακού αργαλειού στη Δράμα, κατασκευής μουσικών οργάνων (βιολιού) καθώς και σε ερευνητική εργασία με θέμα το θέατρο σκιών.  Επίσης, επισκέφθηκαν το καρνάγιο της πόλης και την Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρα.

Τέλος, την εβδομάδα 21-25 Μαΐου, το σχολείο φιλοξένησε τη δεύτερη διεθνική συνάντηση εκπαιδευτικών των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Στη διάρκεια της συνάντησης έγινε ο απολογισμός των δράσεων που πραγματοποιήθηκαν ως τώρα, ο συντονισμός των επερχόμενων δραστηριοτήτων, ενώ πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις  σε μουσεία και χώρους σχετικού ενδιαφέροντος (Αρχαιολογικό Μουσείο, Μουσείο Καπνού, Μουσείο Ελιάς, Οινοποιείο, Φίλιπποι, Παλιά Πόλη).

 

Περιβαλλοντικά Προγράμματα

«Γνωρίζοντας τον τόπο μου: Οι τόποι μνήμης στην πόλη»

Σκοπός προγράμματος : Μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος οι μαθητές και μαθήτριες απέκτησαν γνώσεις πάνω στην τοπική και εθνική ιστορία (νοοτροπίες, συμπεριφορές). Μπόρεσαν επίσης να αναπτύξουν μια κριτική στάση απέναντι στη σημερινή κατάσταση, ιστορική, πολιτική.

ΔΡΑΣΕΙΣ

  • Δημιουργία βίντεο-κλιπ με περιπλανήσεις των μαθητών και μαθητριών σε χαρακτηριστικούς τόπους μνήμης της Καβάλας.
  • Δημιουργία ψηφιακού υλικού χαρακτηριστικών φυσικών ήχων της πόλης της Καβάλας.

«Επέκταση του βασικού πακέτου Hydrobot με το πακέτο αισθητήρων Hydrosensor για τη μελέτη υδάτινων οικοσυστημάτων»

Το παρόν πρόγραμμα ασχολήθηκε με την επέκταση του βασικού πακέτου Hydrobot με το πακέτο αισθητήρων Hydrosensor για τη μελέτη υδάτινων οικοσυστημάτων. Χρησιμοποιήθηκε το πακέτο που παρέχει το Ίδρυμα Ευγενίδου στις σχολικές μονάδες για την κατασκευή του Hydrosensor. Το Hydrosensor είναι ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα που επιτρέπει τη λήψη βασικών μετρήσεων μέσα στο νερό (πίεση, θερμοκρασία, φωτεινότητα) και την αποθήκευσή τους σε ειδική κάρτα μνήμης, για να μπορεί κάποιος να τις επεξεργαστεί σε ύστερο χρόνο. Οι μαθητές ασχολήθηκαν με την κατασκευή, φωτογράφηση, βιντεοσκόπηση, διατήρηση ημερολογίου, δημιουργία της παρουσίασης και του τελικού βίντεο. Μετά την κατασκευή ακολούθησε η δοκιμή του Hydrobot και η λήψη μετρήσεων από την θάλασσα. Για την επεξεργασία των φωτογραφιών χρησιμοποιήθηκε το Gimp, για την επεξεργασία του ήχου το Audacity και για την επεξεργασία του βίντεο το Windows Movie Maker.

Δείτε εδώ την παρουσίαση του προγράμματος

«Νότες αφηγούνται μνήμες: η μουσική δραστηριότητα στην Καβάλα μέσα στο χρόνο»

Η μουσική δραστηριότητα στην Καβάλα, μέσα στο χρόνο και το ιστορικό πλαίσιο, στην οποία εντάσσεται.

Στόχοι προγράμματος που επιτεύχθηκαν:

  • Έρευνα, σύμπραξη και αποδελτίωση πληροφοριών-επαναπροσδιορισμός του τόπου μας.
  • Ομαδοσυνεργατική σύμπραξη, ανακάλυψη πληροφοριών και αναπροσδιορισμός του τόπου
  • Δρώμενο σε συγκεκριμένο σημείο της πόλης και καταγραφή αντιδράσεων

Πολιτιστικά Προγράμματα

«Η κιθάρα μέσα από ένα οργανικό σύνολο»

Στόχοι που επιτεύχθηκαν:

  • Ανάπτυξη της συνεργασίας των μαθητών
  • Βελτίωση της τεχνικής τους πάνω στο όργανο
  • Κατανόηση της αισθητικής και ερμηνείας – έκφρασης μουσικών έργων

Εκπαιδευτικές επισκέψεις στο πλαίσιο του προγράμματος (χώρος - ημερομηνία επίσκεψης και περιγραφική αξιολόγηση):

  • Συναυλία - αφιέρωμα στον Ε. Μπουντούνη ( Καβάλα 1 Απριλίου αίθουσα Όσκαρ)
  • Πρόβα καθαριστικής ορχήστρας (Κομοτηνή 19-20 Απριλίου - Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο )
  • Συναυλία (Κομοτηνή 21 Απριλίου - Μέγαρο Μουσικής)
  • Διαγωνισμός μουσικών συνόλων (Κομοτηνή 22 Απριλίου - αίθουσα Ίδρυμα Παπανικολάου)
  • Συναυλία στα πλαίσια «Πόλις Ονείρων» (Ξάνθη 27 Απριλίου – Δημοτικό αμφιθέατρο Ξάνθης)
  • Συναυλία στα πλαίσια «Λευκή Νύχτα» (Καβάλα 5 Μαΐου – Πλατεία Καπνεργάτη)

Συμμετοχές και διακρίσεις σε διαγωνισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος:

  • 1ο βραβείο στο 5ο πανελλήνιο φεστιβάλ κιθάρας Θράκης
  • Συμμετοχή στο 5ο πανελλήνιο φεστιβάλ κιθάρας Θράκης

«Μνήμες τραγουδιών της πόλης»

Μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος οι μαθητές και μαθήτριες απέκτησαν γνώσεις πάνω στην τοπική και εθνική ιστορία (νοοτροπίες, συμπεριφορές), μέσα από την ποικιλία των ειδών τραγουδιού που δημιουργήθηκαν και τραγουδήθηκαν στο πρόσφατο παρελθόν. Ανέπτυξαν επίσης μια κριτική στάση απέναντι στην εξέλιξη της καλλιτεχνικής μουσικής δημιουργίας σήμερα.

Στόχος που επιτεύχθηκε:

Μια πρώτη καταγραφή των αγαπημένων τραγουδιών, κοινών στην τοπική κοινωνία της Καβάλας.

Προτάσεις για συνέχιση του προγράμματος για την επόμενη σχολική χρονιά:

Συνέχιση του προγράμματος στο γενικότερο πλαίσιο υλοποίησης εκπαιδευτικών πρότζεκτ του Μουσικού Σχολείου Καβάλας πάνω στην τοπική ιστορία.

ETWINNING, Commediadell'arte: "Υπηρέτες της Τέχνης, θεράποντες της ψυχής" - Commedia dell' arte: "Servants of Art Therapists soul" 

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στα πλαίσια της Ερευνητικής Εργασίας της Α' Λυκείου , όπου οι μαθητές εργάστηκαν πάνω στο θέμα της commediadell' arte. Έτσι η συμμετοχή στoetwinningαποτέλεσε ένα επιπλέον εργαλείο στη διδασκαλία του μαθήματος , ένα κίνητρο για την ενεργό συμμετοχή των μαθητών, καθώς και ένα μέσο διάχυσης των αποτελεσμάτων.

Στόχοι που επιτεύχθηκαν:

  • Η γνωριμία με ένα θεατρικό είδος, την commedia dell’arte: τη γένεση, την εξέλιξη και την επιβίωσή της. Η γνωριμία με το θέατρο γενικότερα ως λογοτεχνικό είδος αλλά και την πορεία προς την απόδοση ενός κειμένου επί σκηνής.
  • Ανάπτυξη στάσεων, γνώσεων και δεξιοτήτων. Συνεργασία στην ομάδα.
    Συνεργασία με άλλα σχολεία. Αποδοχή της εργασίας των συνεργατών. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων. Ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας.
  • Ανάπτυξη δεξιοτήτων χρήσης τεχνολογίας. Διάχυση της κουλτούρας. Παραγωγή βίντεο, αρχείων ήχου, εικόνων.

Κατά τη διάρκειά του, αφού προσεγγίσαμε θεωρητικά την commediadellarte, προχωρήσαμε σε βιωματικές δράσεις και συγκεκριμένα: κατασκευάσαμε μάσκες με γυψόγαζα και τις χρωματίσαμε, γράψαμε το δικό μας σενάριο με τίτλο “Το δαχτυλίδι”, προχωρήσαμε σε δραματοποίηση του σεναρίου, μέσα από μια σειρά αυτοσχεδιασμών , και τέλος δημιουργήσαμε ένα βίντεο σε στυλ ταινίας βωβού κινηματογράφου με μουσική επένδυση, σκηνοθεσία και επεξεργασία των μαθητών.

Όλη αυτήν την δουλειά είχαμε την χαρά να την μοιραστούμε με μαθητές και καθηγητές από τα άλλα συνεργαζόμενα σχολεία, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό.

Προγράμματα Αγωγής Σταδιοδρομίας

«Η Γλώσσα του σώματος στο χώρο εργασίας»

Σκοπός προγράμματος: Γνωριμία με το χώρο, τον επαγγελματικό χώρο. Η έννοια της συνεργασίας και του σεβασμού στον επαγγελματικό χώρο.

Στόχοι που επιτεύχθηκαν:

  • Γνωστικός: τι σημαίνει γλώσσα του σώματος
  • Συναισθηματικός: ανάπτυξη της ενσυναίσθησης
  • Συναισθηματικός: Συνεργασίες εσωτερικού και εξωτερικού που επιτεύχθηκαν (φορείς, σύλλογοι κ.α.):

Δράσεις

Επίσκεψη ψυχολόγου

Σχολικός επαγγελματικός προσανατολισμός: «Τι επάγγελμα μου ταιριάζει σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον;»

Σκοπός προγράμματος:

Κατανόηση σύγχρονου οικονομικού πλαισίου, δημιουργία αίσθησης εξωστρέφειας και θετικής σκέψης .

Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ERASMUS+

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η παιδαγωγική ομάδα Erasmus+ συζήτησε τον σχεδιασμό και την οργάνωση δράσεων για το άμεσα χρονικό διάστημα, όπως και σε μια μεσοπρόθεσμη/μακροπρόθεσμη προοπτική.

 Μέσα από την τακτική επικοινωνία και συνεργασία των μελών της ομάδας κατά την καθημερινή παρουσία στο χώρο του σχολείου και εκτός χώρου εργασίας δρομολογήθηκαν οι παρακάτω ενέργειες :

  1. Ορισμός δύο μαθητριών της ομάδας Erasmus+, ως ευρω-αντιπρoσώπων, για το τρέχον έτος υλοποίησης του Σχεδίου.
  2. Οργάνωση της προγραμματισμένης Διεθνικής Συνάντησης Επιμόρφωσης στην Καβάλα κατά το διάστημα 2-8 Οκτωβρίου 2016.
  3. Οργάνωση-συντονισμός της δράσης των μελών της παιδαγωγικής ομάδας και της μαθητών/τριών Erasmus+ κατά την περίοδο της Διεθνικής Συνάντησης της Καβάλας:

συμμετοχή σε εκπαιδευτικές επισκέψεις

παρακολούθηση ημερίδων

συνεργασία σε καλλιτεχνικά εργαστήρια-εκδηλώσεις.

 4. Οργάνωση-συντονισμός της δράσης των μελών της παιδαγωγικής ομάδας και της μαθητών/τριών Erasmus+ αναφορικά με την υλοποίηση της κύριας δραστηριότητας κατά το τρέχον σχολικό έτος, σύμφωνα και με το χρονοδιάγραμμα του σχεδίου: «Τόποι μνήμης στην πόλη, στον οικείο χώρο των μαθητών».

Πρόσθετες δραστηριότητες.

  • Στις 4 και 5 Οκτωβρίου 2016, πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής (Θάσος, Φίλιπποι) και σε χαρακτηριστικούς τόπους μνήμης της πόλης της Καβάλας.
  • Στις 6 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκαν στο Μουσικό Σχολείο Καβάλας :
  • Διάλεξη του ιστορικού Νίκου Καραγιαννακίδη για τη σύγχρονη ιστορία της Καβάλας.
  • Εργαστήριο της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ρίκης Βαν Μπούσχοτεν με θέμα τους «Τόπους μνήμης στην πόλη», που είναι η κύρια δραστηριότητα του Σχεδίου για τη φετινή χρονιά.
  • Στις 7 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στο Περιφερειακό Επιμορφωτικό Κέντρο της Καβάλας, η διάλεξη της Δρ. Αργυρώς Μουμτζίδου με θέμα τη διδακτική της πολυγλωσσίας, που σχετίζεται με τον άξονα των εγκάρσιων δεξιοτήτων, όπως η βελτίωση της χρήσης της γαλλικής γλώσσας και η γνωριμία των άλλων μητρικών γλωσσών του Σχεδίου. Την ίδια ημέρα έγινε η παρουσίαση του σχεδίου #Mémoire(s) στο κοινό της πόλης και ακολούθησε η κοινή συναυλία από τους μαθητές και εκπαιδευτικούς όλων των συνεργαζόμενων σχολείων.
  • Στις 16 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Μουσικό Σχολείο σεμινάριο από τον Δρ. Νικόλαο Γραίκο με θέμα «Εθνογραφικές μαθητικές δράσεις πάνω σε τόπους μνήμης».
  • Στις 17 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο ενός εργαστηρίου με τον Νικόλαο Γραίκο, η ομάδα των μαθητών Erasmus+ επεξεργάστηκε και δημιούργησε οπτικοακουστικό υλικό πάνω σε χαρακτηριστικούς τόπους μνήμης της πόλης της Καβάλας, όπως το Μουσικό Σχολείο.
  • Παρακολούθηση στις 28 Ιανουαρίου 2017, εκ μέρους του υπεύθυνου του Σχεδίου, της ημερίδας με θέμα «BonnespratiquesenclassedeF.L.E», που πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, όπου παρουσιάστηκαν εισηγήσεις με έμφαση στην υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων όπως το Erasmus+ και το E-twinning.
  • Βιωματικό εργαστήριο στις 23-2-2017 με εισηγητή τον Δρ. Νικόλαο Γραίκο, Ιστορικό Τέχνης, Σχολικό Σύμβουλο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Πιερίας.
  • Σεμινάριο για την προφορική ιστορία σε συναδέλφους εκπαιδευτικούς από σχολεία της πόλης με εισηγητή τον Βασίλη Δαλκαβούκη, Επίκουρο καθηγητή του τμήματος Ιστορίας- Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Δραστηριότητες διάχυσης του ευρωπαϊκού προγράμματος

  • Δημοσίευση στο ηλεκτρονικό περιοδικό COMMUNICATION της παρουσίασης με τίτλο «Leprojetfrancophone «Mémoire(s)» etsamiseen œuvreenclassedeFLE», στη διημερίδα «Moncoursdefrançais: undéfi», που πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης (9-10 Σεπτεμβρίου 2016).
  • Παρουσίαση της Διεθνικής Συνάντηση της Καβάλας (οι επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους της Θάσου και των Φιλίππων, το εργαστήριο της καθηγήτριας Ρ.Β. Μπούσχοτεν), στον επίσημο ιστότοπο του σχεδίου #Mémoire(s) www.erasmusplus-memoires.eu.

 Περιβαλλοντικά Προγράμματα

«Εθελοντισμός, στάση ζωής»

Από πέρυσι έχουμε δημιουργήσει μια ομάδα εθελοντισμού στο σχολείο μας, με σκοπό να συμβάλουμε, στο βαθμό που μπορούμε, στην αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν την κοινωνία της Καβάλας και την μικρή κοινωνία του σχολείου μας. Τη δράση μας αυτή την εντάξαμε στο περιβαλλοντικό πρόγραμμα με τίτλο «Εθελοντισμός, στάση ζωής». Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειάς μας πήγαμε με τα μουσικά μας όργανα και τραγουδήσαμε στο γηροκομείο, τις παραμονές των Χριστουγέννων. Στις Κυριακάτικες συναντήσεις μας στο σχολείο ετοιμάσαμε τα τραγούδια. Οι τρόφιμοι χάρηκαν από την επίσκεψή μας και χόρεψαν μαζί μας. Επίσης μαζέψαμε τρόφιμα για τους πρόσφυγες και κατεβήκαμε στο λιμάνι, όπου και τα μοιράσαμε οι ίδιοι, στα παιδάκια κυρίως, μόλις έφτασαν με το καράβι από τη Μυτιλήνη.

 

Στόχος του προγράμματος είναι,  με αφορμή αυτές τις περιστασιακές πράξεις αλληλεγγύης, να γίνει για μας ο εθελοντισμός στάση ζωής. Όπου κι αν βρισκόμαστε σε όποια ηλικία, να νοιαζόμαστε για το συνάνθρωπό μας, ανεξάρτητα από το χρώμα, την εθνικότητα, τη θρησκεία, την ηλικία, την οικονομική, κοινωνική και πνευματική του κατάσταση.

Επίσης στόχος ήταν η ευαισθητοποίηση των μαθητών στον ανθρώπινο πόνο και στο θέμα της αλληλεγγύης. Έτσι τους παρουσιάσαμε σύντομα το θέμα των προσφύγων, κάποιες προσωπικές μαρτυρίες της οδύσσειάς τους και κάποια παραδείγματα ανθρώπων που πραγματικά δείχνουν αλληλεγγύη και προσπαθούν ο καθένας με τον τρόπο του να βοηθήσει την κατάσταση. Τέτοιου είδους άνθρωποι αποτελούν πρότυπο.

Τέλος, ζητήσαμε τη βοήθεια και συμπαράσταση των μαθητών, για να συνεχίσουμε το έργο αλληλεγγύης στους πρόσφυγες.  

Στο κλείσιμο της εκδήλωσης, προβάλλαμε ένα βίντεο, που ετοίμασε ένας μαθητής του προγράμματος σχετικά με τους πρόσφυγες.

Βίντεο
Φωτογραφίες

Το πρόγραμμα παρουσιάστηκε στην εκδήλωση παρουσίασης περιβαλλοντικών προγραμμάτων που έγινε στο 2ο Γυμνάσιο.

«Ξένος εδώ, ξένος εκεί»: μια μουσικοθεατρική σύνθεση για την προσφυγιά, τη μετανάστευση και τη διαφορετικότητα.

Στα πλαίσια των προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων, οι μαθητές της Β΄Λυκείου του Μουσικού Σχολείου Καβάλας με υπεύθυνη καθηγήτρια, τη θεατρολόγο κ. Βαρβάρα Βουγιουκλή και τον μουσικό κ. Γιώργο Φίτσιο, πήραν μέρος στο πρόγραμμα με τίτλο: «Ξένος εδώ, ξένος εκεί...»Μια μουσικοθεατρική σύνθεση για την προσφυγιά, την μετανάστευση, τη διαφορετικότητα...

Αφορμή για τον τίτλο του προγράμματος, αποτελεί το παραδοσιακό Μακεδονίτικο τραγούδι της ξενιτιάς, “Ξένος εδώ ξένος εκεί” ερμηνευμένο από την εξαιρετική τραγουδίστρια Ξανθίππη Καραθανάση, το "αηδόνι της Μακεδονίας", όπως την αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Το τραγούδι είναι "της τάβλας", δηλαδή σε ελεύθερο ρυθμό (δεν χορεύεται) και η καταγωγή του είναι από την Ανατολική Μακεδονία (ευρύτερη περιοχή Σερρών, Καβάλας και Θεσσαλονίκης-Χαλκιδικής) :

Ξένος εδώ, ξένος εκεί, όπου και αν πάγω ξένος

αν πάγω και στη μάνα μου, παραβαρώ ο καημένος

θα πάρω έναν ανήφορο, να βγω σε κορφοβούνι

αχ, να βρω κλαράκι φουντωτό και ριζιμιό λιθάρι

(να βρω και μια κρυόβρυση, στον ίσκιο της να κάτσω

αχ, να πω τα μαύρα ντέρτια μου και τα παράπονά μου,

τραγούδια αν έχει η μαύρη γης κι ο τάφος χαμογέλια

έχει και μένα η καρδιά, που βρίσκομαι στα ξένα).

Στόχος του προγράμματος ήταν η δημιουργία μιας μουσικοθεατρικής σύνθεσης που θα συνδέει  το φαινόμενο της  προσφυγιάς, της μετανάστευσης και της ξενητειάς με  τη λογοτεχνία και το τραγούδι, ενώνοντας το παρελθόν με το παρόν, την αρχαία ελληνική τραγωδία με τις σύγχρονες μαρτυρίες προσφύγων, το παραδοσιακό τραγούδι της ξενιτιάς με το σύγχρονο κοινωνικό τραγούδι, και φυσικά τον λόγο και την εικόνα με την μουσική .

Η διερεύνηση της έννοιας “ξένος” ως φαινόμενο ιστορικό και κοινωνικό , αποτελεί ένα θέμα διαχρονικό και επίκαιρο, το οποίο οι μαθητές προσέγγισαν βιωματικά μέσα από την τέχνη, συνεργάστηκαν, συνδημιούργησαν και ευαισθητοποιήθηκαν γύρω από το προσφυγικό ζήτημα.

 Η σύνθεση κειμένων και τραγουδιών που προέκυψε ήταν η εξής: 

  1. Τραγούδι “Ξένος εδώ, ξένος εκεί”, με προβολή οπτικού υλικού (εικόνες προσφύγων και μεταναστών από το παρελθόν, ως σήμερα)
  2. Ομαδική απαγγελία “ Τρωάδες “ του Ευριπίδη, απόσπασμα    

    “Η δύσμοιρη, αχ, το τέλος λοιπόν νάτο,

    να η κορφή σ΄όλες τις συμφορές μου

    Απ' την πατρίδα φεύγω και την πόλη.

    Εμπρός γέρικα πόδια μου , βιαστείτε

    να πω το έχε γεια στη δόλια χώρα.

    Ω, Τροία, που μεγάλη κάποτε ήσουν

    ανάμεσα στους βάρβαρους. Θα χάσεις

    το ξακουσμένο σου όνομα. Σε καίνε

    και μένα μακριά σκλάβα με παίρνουν.

    Αχού!θεοί, γιατί να τους φωνάζω;

    Τους φώναξα και πριν, μα δεν μ' ακούγαν.

    Να πέσω στη φωτιά! Με την πατρίδα

    να καώ, θά ΄ναι ο πιο καλός χαμός μου”

  3. Τραγούδι ποντιακό με συνοδεία ποντιακής λύρας, “Πατρίδα μ΄αραεύω σε”
  4. Ανάγνωση μαρτυρίας πόντιου πρόσφυγα “Πόσο βαστάξανε τα ήσυχα”, από το βιβλίο “Κοινός λόγος” της Έλλης Παπαδημητρίου
  5. Προβολή οπτικού υλικού, μικρασιατική καταστροφή, τραγούδι “Χίλια μύρια κύμματα”
  6. Ανάγνωση λογοτεχνικών αποσπασμάτων από τα βιβλία “Ματωμένα χώματα” και “Οι νεκροί περιμένουν” της Διδώς Σωτηρίου (Μικρασιατική καταστροφή)
  7. Τραγούδι “Τζιβαέρι” με συνοδεία πιάνου, λαγούτου και ταμπουρά.
  8. Ανάγνωση κειμένου για την εσωτερική μετανάστευση, τη διαφορετικότητα, τον ρατσισμό “Αστραδενή” της Ευγενίας Φακίνου, απόσπασμα ( Η πρώτη μέρα της Αστραδενής στο καινούριο σχολείο)
  9. Τραγούδια για την μετανάστευση“ Φεύγω με πίκρα στα ξένα” , “Σαν απόκληρος γυρίζω”με συνοδεία μπουζουκιού , κιθάρας και πιάνου
  10. Ανάγνωση κειμένου για την μετανάστευση “ Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα” του Δημήτρη Χατζή (απόσπασμα από “Το διπλό βιβλίο”)
  11. Τραγούδι “Της ξενιτιάς”  με συνοδεία πιάνου, μπουζουκιού και κιθάρας.
  12. Ανάγνωση κειμένου “Τα Χριστούγεννα της προσφυγιάς μας” ,Ρήνα Κατσελλή, απόσπασμα (Κύπρος 1974)
  13. Μαρτυρίες σύγχρονων προσφύγων από το Μαρόκο, τη Συρία.
  14. Ανάγνωση κειμένου, Μονόλογοι από τη Γάζα
  15. Τραγούδι “Ο Κεμάλ” με συνοδεία πιάνου και κιθάρας
  16. Ομαδική απαγγελία “Μήδεια” του Ευριπίδη, απόσπασμα

“Ω! Σπίτι και πατρίδα μου, ποτέ

να μη βρεθώ σε ξένους τόπους,

τη δύσκολη ζωή περνώντας

της μαύρης φτώχειας. Κάλλιο

να με δαμάσει ο θάνατος,

ναι, ο θάνατος, προτού να δω

μια τέτοια μέρα. Τι δεν είναι

πιο βαρύς πόνος απ' αυτόν

την πατρική σου γη να χάνεις.”

Βίντεο που χρησιμοποιήθηκε στην παρουσίαση του προγράμματος

https://drive.google.com/file/d/0B-qHUCAHLp8SQnI0OTZ1Q2l5dkk/view?usp=sharing

«Μνήμες- ψηφιακή αφήγηση ιστοριών», ενταγμένο στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «ERASMUS+».

Το Μουσικό Σχολείο Καβάλας συμμετέχει σε πρόγραμμα Erasmus+ (Δράση ΚΑ2: Στρατηγικές σύμπραξης στον τομέα της Σχολικής Εκπαίδευσης), που χρηματοδοτείται από το Ι.Κ.Υ και θα υλοποιηθεί κατά τη διάρκεια τριών(3) ετών (2015- 1018). Πρόκειται για μια στρατηγική σύμπραξη μεταξύ σχολικών ιδρυμάτων από έξι ευρωπαϊκές χώρες, την Γαλλία, την Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, και την Πορτογαλία.

Ο τίτλος του προγράμματος είναι «Mémoire(s)» (Μνήμες).

Στην πόλη Clermont Ferrand της Γαλλίας πραγματοποιήθηκε από 16 έως 20/11/2015 η πρώτη διεθνική συνάντηση, κατά την οποία οι εκπαιδευτικοί (δύο από το Σχολείο μας) ασχολήθηκαν με ζητήματα που αφορούν στο συνολικό σχεδιασμό του προγράμματος.

Στη δεύτερη φάση του προγράμματος, ξεκίνησαν τον Απρίλιο οι ανταλλαγές μαθητών και εκπαιδευτικών, που συμβάλλουν στη δημιουργία εμπειριών και δεσμών μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, με πρώτη πόλη υποδοχής το Τομίνιο της Ισπανίας, από 2/4/16 έως 10/4/16. Με τη μετακίνηση στο Τομίνιο της Ισπανίας άρχισε η επιμορφωτική φάση του προγράμματος.

Από κάθε χώρα εταίρο, συμμετείχαν δύο μαθητές/τριες και δύο εκπαιδευτικοί συνοδοί.

Οι επιμορφωτικές δράσεις εστίασαν στην γνωριμία της περιοχής της Γαλικίας, στο φυσικό και ιστορικό της περιβάλλον. Ιδιαίτερα δόθηκε έμφαση, σύμφωνα και με τους στόχους του προγράμματος, στην

Α) πρόσφατη μνήμη (ατομική, συλλογική), όπως:

- επίσκεψη σε σχολικά ιδρύματα, που ίδρυσαν στη δεκαετία του 60 οι μετανάστες κατά την επιστροφή τους στη Γαλικία.

- επίσκεψη στο νησί Saint Simon, που έγινε τόπος εξορίας των αντιστασιακών κατά τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο.

Β) μακρινή ιστορική μνήμη.

- επίσκεψη στο Σαντιάγκο ντε Κομποστέλλα, που είναι παγκόσμιος τόπος θρησκευτικού προσκυνήματος του Ναού του Αγίου Ιακώβου.

Στο τέλος οι μαθητές/τριες παρήγαγαν μια συλλογική εργασία, που αφορούσε στη συγγραφή λευκωμάτων ταξιδίου.

Η χώρα μας θα φιλοξενήσει τους ευρωπαίους εταίρους τον Οκτώβριο του 2016. Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων αυτών θα οργανωθούν δράσεις, που θα ενισχύσουν την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα των μαθητών (προβολή ταινιών για το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιμορφωτικές ημερίδες, βιωματικές δράσεις κ.λπ.).

«Ατομική μνήμη-ψηφιακή αφήγηση ιστοριών», ενταγμένο στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα   «ERASMUS+».

Για να ενισχυθεί η προσπάθεια αναζήτησης στοιχείων του παρελθόντος από τους μαθητές, αποφασίστηκε η ένταξη των μαθητών/τριών του προγράμματος Erasmus+ στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Βιομηχανική Κληρονομιά «Αξίες από το παρελθόν …παρακαταθήκη για το μέλλον», που συντονίζει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Δίνεται έτσι η δυνατότητα στους μαθητές/τριες της ομάδας Erasmus+ να αποκτήσουν εμπειρίες και μεθοδολογικά εργαλεία, για να μπορέσουν να προσεγγίσουν τις ιδιαίτερες πλευρές της ατομικής – οικογενειακής – τοπικής μνήμης: να μπορέσουν να αναζητήσουν στοιχεία από το πρόσφατο βιομηχανικό παρελθόν της πόλης τους (οι καπναποθήκες της Καβάλας) και να αναζητήσουν φωτογραφικό και άλλο υλικό, πχ. προσωπικές αφηγήσεις.

 

«Μελέτη υδάτινων οικοσυστημάτων-Κατασκευή hydrobot»

Το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Μελέτη υδάτινων οικοσυστημάτων-Κατασκευή Hydrobot» υλοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2015-2016 στο Μουσικό Γυμνάσιο Καβάλας με Λυκειακές τάξεις και συμμετείχαν μαθητές της Α Λυκείου. Υπεύθυνες καθηγήτριες ήταν η Αδαμοπούλου Ελένη ΠΕ19 και η Καρακώτσιου Αικατερίνη ΠΕ04.

Μετά από αίτηση του σχολείου το Ίδρυμα Ευγενίδου έστειλε το πακέτο με τα υλικά που χρειαζόταν για να κατασκευαστεί το Hydrobot.

Χρησιμοποιήθηκε η ομαδοσυνεργατική προσέγγιση κατά τη διάρκεια κατασκευής του hydrobot. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και κάθε μια από αυτές ανέλαβε μία εργασία (κατασκευή, φωτογράφηση-βιντεοσκόπηση, διατήρηση ημερολογίου, δημιουργία της παρουσίασης).

Μετά την κατασκευή ακολούθησε η δοκιμή του Hydrobot στην πισίνα και στη συνέχεια στην θάλασσα.

Εκτός από την κατασκευή δημιουργήθηκε μια παρουσίαση σε PowerPoint και ένα βίντεο σε Windows Movie Maker που παρουσιάζουν την πορεία κατασκευής του Hydrobot. Οι φωτογραφίες επεξεργάστηκαν με το πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας Gimp και ο ήχος με το πρόγραμμα επεξεργασίας ήχου Audacity.

Η κατασκευή του οχήματος Hydrobot έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές να πειραματιστούν με βασικές επιστημονικές αρχές, να γνωρίσουν τεχνολογικές εφαρμογές, να εξοικειωθούν με την ασφαλή χρήση εργαλείων, να εφαρμόσουν τεχνικές και επιστημονικές διαδικασίες, να συνεργαστούν με τους καθηγητές και τους συμμαθητές τους, να ανακαλύψουν ευκαιρίες για μια συναρπαστική ακαδημαϊκή ή επαγγελματική πορεία.

Το Hydrobot πρόσφερε στους μαθητές μια διασκεδαστική, δημιουργική, συμμετοχική και συνεργατική εμπειρία μάθησης. Μερικά από τα αντικείμενα που διδάχθηκαν οι μαθητές  κατά τη διάρκεια της κατασκευής του οχήματος, είναι τα ακόλουθα: Σχεδιασμός πλοίων και υποβρυχίων, Άνωση και εκτόπισμα αντικειμένου, Πρόωση οχήματος, Συγκόλληση και ασφαλής χρήση εργαλείων, Διανύσματα, Ηλεκτρισμός και ηλεκτρικά κυκλώματα, Εργονομία, Τρόποι στεγανοποίησης, Διαδικασίες λήψης μετρήσεων, Ροπές και βασικές αρχές μηχανικής, Επαγγελματικός προσανατολισμός.

Ολοκληρώθηκε η βασική έκδοση του Hydrobot και αυτό που πρόκειται να γίνει σε επόμενη σχολική χρονιά είναι να επεκταθεί το υποβρύχιο όχημα προσθέτοντας αδιάβροχες κάμερες, αισθητήρες, φώτα και άλλα συστήματα τα οποία προσδίδουν στο Hydrobot επιπλέον δυνατότητες και την ικανότητα λήψης μετρήσεων από το υδάτινο περιβάλλον.

Το hydrobot που κατασκεύασαν οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Καβάλας παρουσιάστηκε στην 3η Μαθητική Ημερίδα Πληροφορικής Π.Ε. Καβάλας και στην εκδήλωση παρουσίασης περιβαλλοντικών προγραμμάτων έτους 2015-2016 που έγινε στο 2ο Γυμνάσιο.

Η παρουσίαση και το βίντεο του προγράμματος βρίσκονται στους παρακάτω συνδέσμους:

Βίντεο

Παρουσίαση

 

Πολιτιστικό Πρόγραμμα

 «Η κιθάρα μέσα από ένα οργανικό σύνολο»

 Μέσα από το οργανικό σύνολο της κιθάρας οι μαθητές συνεργάστηκαν και συμπράξανε όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με άλλα οργανικά σύνολα κιθάρας.

  • Το σύνολο κιθάρας του Μουσικού Σχολείου Καβάλας συμμετείχε στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στο θέατρο «Αντιγόνης Βαλάκου» Καβάλας, με αφήγηση ποιημάτων στις 21 Μαρτίου 2016.
  • Στις 5-7 Μαΐου στο 3ο Φεστιβάλ Κιθάρας Θράκης οι μαθητές συμμετείχαν σε σεμινάρια και διαγωνισμούς κιθάρας και έπαιξαν στην τελική συναυλία στο Αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής Σχολής Κομοτηνής μαζί και με άλλα οργανικά σύνολα κιθάρας σε διεύθυνση του Ευάγγελου Μπουντούνη.

Το σύνολο κιθάρας του Μουσικού Σχολείου στο 3ο Φεστιβάλ Κιθάρας Θράκης απέσπασε το 1ο Βραβείο για την μουσική, την τεχνική και ερμηνευτική εκτέλεση των έργων τους στο διαγωνισμό συνόλων κιθάρας.

  • Στις 27 Μαΐου το Μουσικό Σχολείο Καβάλας σε συνεργασία με το Ωδείο «Νεάπολις» συμμετείχαν από κοινού στις εκδηλώσεις της «Λευκής Νύχτας» στην Πλατεία Καπνεργάτη Καβάλας.

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας

 «Πρώτες βοήθειες»

 Οι μαθητές διδάχθηκαν καθ΄ όλη τη διάρκεια του προγράμματος τις Πρώτες Βοήθειες αποκομίζοντας πολλαπλά οφέλη και εμπειρίες.